Wintergarten
Afgelopen week heb ik weer eens met de tijdmachine gereisd.
Ik ben een week naar Berlijn geweest.
Met mijn vrouw.
Eerst met de auto naar een hotel aan de rand van de stad, daarna steeds op onze meegebrachte vouwfietsjes langs de alom aanwezige stoffelijke resten van de geschiedenis.
We zijn langs de overblijfselen gefietst van De Muur die de stad ooit doorkliefde, langs de gebouwen en monumenten die herinneren aan Het Derde Rijk, en langs diverse musea met kunst van de afgelopen eeuw.
Een reis door de tijd.
Een reis met een onverwachte halteplaats.
Toerend over de Potsdamer Strasse zag ik ineens in tamelijke kolossale neonletters op een gevel: Variété Wintergarten.
En meteen viel er in mijn hoofd een doos om met verhalen en fotoboeken van Rotterdamse artiesten in wie ik me zoal verdiep.
De Wintergarten in Berlijn.
Ongelofelijk.
Hier had ik over gehoord.
Hadden the Willards uit Rotterdam hier niet gespeeld in de jaren dertig? Daar had ik thuis foto’s van.
Was het nog hetzelfde pand?
Dat moest ik uitzoeken.
Ik had er helemaal niet bij stilgestaan dat zoiets van zo lang geleden nog zou kunnen bestaan. Meteen heb ik er een serietje foto’s van genomen om thuis te kunnen vergelijken.
Ik kon er bijna niet over uit.
De Wintergarten in Berlijn.
En daar stond ik nu voor, met m’n vouwfietsje.
Al snel na zo’n ervaring begint het nadenken.
Ik vind zo’n mogelijk oud theater bijzonder.
Maar elke dag passeren duizenden en duizenden mensen de Potsdamer Strasse zonder op of om te kijken naar de Wintergarten. Voor hen is het gewoon. Of misschien nog minder dan dat. Ze zien het nauwelijks. Zoals je in Rotterdam gedachteloos langs het Prinses Theater kunt fietsen, je volledig onbewust van wat daar allemaal heeft gestaan.
Wat maakt dat iets voor de een bijzonder is en voor de ander niet?
Het heeft te maken met wat je weet, en met wat je interesseert.
Maar voor bijna iedereen is wel ergens een plek bijzonder.
En waar zit dat vermogen dan in om iets ‘bijzonder’ te vinden?
Ik denk dat het vooral te maken heeft met je besef van tijd.
Je realiseert je dat zo en zo lang geleden precies op deze plek dat en dat is gebeurd.
Besef van tijd.
Het lijkt me iets dat ons onderscheidt van dieren.
Ik neem tenminste aan dat bijvoorbeeld een hond zoiets niet heeft, besef van tijd.
En toch, toen onze hond ons na een week op haar logeeradres terugzag, sprak uit al haar gekwispel en gespring dat ons reisje wat haar betreft een eeuwigheid had geduurd.
(Naschrift: The Willards hebben inderdaad in de jaren dertig in Berlijn in de Wintergarten opgetreden, maar dat was niet hetzelfde theater als wat ik zag. De oude Wintergarten is in 1944 verwoest door een geallieerd bombardement. Zoals wel meer gebouwen in Berlijn.)
